If they are already here

One of the questions that will surely concern historians of the future is the image modern humans have formed of what an extraterrestrial visitor might look like.

Since the existence of such beings has not yet been verified by conventional science, imagination rushes to fill this gap in knowledge, enjoying the rare privilege of assigning them any form it desires. Yet at this point, something rather peculiar occurs: the images we adopt to describe these distant visitors are surprisingly conservative—almost dull—and certainly lacking in creativity.

Most people imagine intelligent beings from other planets as humanoid in appearance: two legs, two arms (perhaps with an added tail as an exotic accessory), and a head equipped with eyes, ears, and maybe an antenna to emphasize their alien origin. Their skin, inspired perhaps by human diversity and early 20th-century science fiction literature and cinema, is typically green or grey—more recently even reptilian.

Of course, within this diverse pantheon of interstellar travelers, there is also the version that depicts them as nearly identical to humans, albeit far more attractive, shaped by arbitrary standards of beauty rooted in Northern European aesthetics. These standards, widely adopted across much of the world, reflect the historical reality that the most economically powerful and technologically advanced societies have long been concentrated in the Northern Hemisphere. One may reasonably ask: if global power had instead developed in Africa, would our conception of “ideal beauty”—and perhaps even our imagined extraterrestrials—look entirely different?

Beyond their anthropomorphic appearance, it is equally striking how we imagine their technology. We picture them emerging from gleaming, metallic “flying saucers” that defy gravity—a phenomenon that remains one of the great unsolved challenges of modern physics. They wear uniform-like suits, helmets, are accompanied by robots, and carry weapons resembling futuristic ray guns. In essence, they are not fundamentally different from how we imagine our own distant descendants might appear, once human technology has advanced enough to bridge the vast distances between the stars.

According to modern scientific understanding, however, such assumptions are, at best, naive.

The astonishing diversity of life on our own planet—and the radically different evolutionary paths it has taken—demonstrates that human morphology is by no means the most efficient or inevitable form. Our temporary dominance over Earth’s ecosystems appears to be the product of contingent evolutionary circumstances. Indeed, many climatologists emphasize that the rise of human civilization owes much to the relatively stable and mild climate of the past ten thousand years—a brief interglacial period that allowed agriculture and population growth to flourish.

At the same time, ecology warns us that this period of success may be nearing its end. Environmental mismanagement and overexploitation could render Earth increasingly hostile to human life. Yet, if we examine life more closely, we find that beyond its diversity, it is also extraordinarily resilient and inventive. Bacteria thrive within active volcanic craters, algae grow inside nuclear reactors, entire ecosystems flourish in the lightless depths of the ocean, and microorganisms persist even in the upper layers of the atmosphere, entering dormant states until conditions allow them to revive.

Even more striking is the fact that biology still struggles to define life itself. Is a virus—incapable of reproduction without a host cell, yet possessing a crystal-like structure—truly alive? Could the Earth as a whole, behaving as a self-regulating system with complex feedback mechanisms, be considered a single living organism?

The concept of intelligence is equally problematic. If intelligence is measured by the ability to adapt to and manage environmental challenges, then viruses, microbes, and bacteria may, in many ways, surpass human capability. Cybernetics suggests that intelligence emerges from the structure of the system that hosts it, raising further questions: are collective organisms—such as beehives, termite colonies, or ant societies—intelligent? These systems construct highly sophisticated structures using principles of engineering and climate control only recently understood by humans. Even if we attribute their behavior to “instinct,” a term that itself explains very little, their achievements remain undeniable.

In conclusion, both extraterrestrial and terrestrial intelligence may possess characteristics and modes of interaction so unfamiliar that we are incapable of recognizing them. Bees, for instance—do they dream?

All of these considerations lead to a profoundly unsettling realization: if we cannot determine which environments are truly hostile to life, and if we cannot even define life or intelligence with certainty, then the universe may be teeming with living systems and intelligences entirely beyond our perception.

We may, in fact, exist within a vast network of communication and movement—a kind of galactic crossroads—of which we remain completely unaware, much like ants living beside a highway without any understanding of the traffic passing by. And if extraterrestrial intelligences have visited—or continue to visit—our world, it is entirely possible that we are simply incapable of perceiving them. A technology advanced enough to traverse interstellar distances would appear indistinguishable from magic, as Arthur C. Clarke famously observed. There is also the possibility that such beings are utterly indifferent to us, much as humans walking through a field pay no attention to the insects among the flowers.

If such intelligences exist, they have likely passed through here. This idea is not as improbable as it may initially seem. Across human traditions, there are countless accounts of encounters with non-human intelligences and of places considered “haunted”—locations where reality itself appears to behave strangely.

If “others” are already here, they likely do not arrive in metallic craft or carry ray guns. Their presence may instead be revealed through far subtler and more elusive phenomena: the strange atmosphere of certain places, unusual patterns of mental disturbance among nearby populations, recurring anomalous dreams, peculiar weather behaviors, or unexplained sounds and scents associated with locations long believed best avoided.

Erik Smyrnaeos

Επιπρόσθετα, εκτός από την ανθρωποειδή σε γενικές γραμμές εικόνα των εξωγήινων, εντύπωση προκαλεί και ο χαρακτήρας της τεχνολογίας που υποτίθεται ότι έχουν αναπτύξει. Τους φανταζόμαστε να βγαίνουν μέσα από αστραφτερούς, μεταλλικούς βασικά, «ιπτάμενους δίσκους» που αψηφούν το νόμο της βαρύτητας (η κατανόηση της φύσης και η χειραγώγησης των βαρυτικών πεδίων αποτελεί το «Άγιο Δισκοπότηρο» της σύγχρονης επιστήμης εδώ και αρκετές δεκαετίες), να φορούν ολόσωμες φόρμες εργαστηριακού τύπου, κράνη, να συνοδεύονται από κάποιο ρομπότ και να φέρουν όπλα που θυμίζουν φουτουριστικά ακτινομπίστολα.  Στην ουσία, δεν διαφέρουν σε τίποτα από την εικόνα που έχουμε σχηματίσει ως προς το πώς θα μπορούσαν να μοιάζουν και να ζουν οι μακρινοί μας απόγονοι, όταν η σημερινή τεχνολογία θα έχει αναπτυχθεί τόσο πολύ ώστε να μπορεί να γεφυρώσει το χάσμα που απλώνεται ανάμεσα από τ’ άστρα.

Σύμφωνα ωστόσο με σύγχρονες επιστημονικές ανακαλύψεις, οι παραπάνω πεποιθήσεις μπορούν να χαρακτηριστούν επιεικώς ως αφελείς: 

Η απερίγραπτη ποικιλομορφία της ζωής στον μικρό μας πλανήτη, και τα διαφορετικά εξελικτικά μονοπάτια που έχει ακολουθήσει, αρκεί για να διαπιστώσουμε ότι η ανθρώπινη μορφολογία δεν είναι σε καμία περίπτωση η πιο λειτουργική δυνατή επιλογή. Η προσωρινή κυριαρχία μας επάνω στα οικοσυστήματα του μεταβαλλόμενου πλανήτη μας φαίνεται να είναι το υποπροϊόν κάποιων τυχαίων εξελικτικών παραγόντων ενώ κάθε κλιματολόγος θα σας διαβεβαιώσει ότι η ανάπτυξη του ανθρώπινου πολιτισμού οφείλεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στο ότι τα τελευταία δέκα χιλιάδες χρόνια η Γη διέρχεται μια μεσοπαγετώδη περίοδο όπου το παγκόσμιο κλίμα παραμένει σχετικά ήπιο και σταθερό, κάτι που επέτρεψε στη φυλή μας ν’ αυξηθεί πληθυσμιακά και να ξεκινήσει την διατροφική επανάσταση της γεωργίας. Επιπρόσθετα, η επιστήμη της οικολογίας μας έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η περίοδος της επιτυχίας μας ως είδους μπορεί να πλησιάζει στο τέλος της καθώς η κακοδιαχείριση και η υπερεκμετάλλευση του περιβάλλοντός μας ενδέχεται να μετατρέψει τη Γη σ’ έναν τόπο που θα είναι πολύ αφιλόξενος για τον άνθρωπο. Αν μελετήσουμε ωστόσο πιο προσεκτικά το φαινόμενο της ζωής θα ανακαλύψουμε ότι πέρα από την απίστευτη ποικιλομορφία τους, οι ζωντανοί οργανισμοί είναι και τρομερά ανθεκτικοί και ευρηματικοί ενάντια σε κάθε είδους πρόκλησης. Για παράδειγμα, έχουν ανακαλυφθεί αποικίες βακτηριδίων που ζουν και αναπαράγονται ανενόχλητες μέσα σε ενεργούς ηφαιστειακούς κρατήρες ενώ ολοζώντανες άλγες αναπτύσσονται στην καρδιά πυρηνικών αντιδραστήρων. Στους ανήλιαγους πυθμένες αβυσσαλέων ωκεανών ευημερούν οικοσυστήματα που δεν χρειάζονται το φως του ήλιου για να συντηρηθούν ενώ ακόμα και στα πιο ψηλά στρώματα της ατμόσφαιρας, εκεί όπου βασιλεύει το διαστημικό κενό, έχουν εντοπιστεί βακτηρίδια που βρίσκονται σε κατάσταση βιολογικής στάσης και τα οποία ζωντανεύουν αμέσως μόλις βρεθούν σε πιο φιλικά περιβάλλοντα.   

Αλλά ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι η επιστήμη της βιολογίας ακόμα και σήμερα αδυνατεί να δώσει έναν ορισμό που να μπορεί να καλύψει όλες τις εκφάνσεις της ζωής. Για παράδειγμα, είναι ζωντανός ένας ιός που χρειάζεται να χρησιμοποιήσει ένα κύτταρο για να αναπαραχθεί και που η δομή του μοιάζει με κρύσταλλο;  Ολόκληρη η Γαία, η οποία συμπεριφέρεται ως αυτορυθμιζόμενο οικοσύστημα που έχει αναπτύξει εξαιρετικά περίπλοκους μηχανισμούς ομοιόστασης,  θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί ως ενιαίος ζωντανός οργανισμός; Αλλά και ο σύγχρονος ορισμός της νοημοσύνης είναι εξίσου προβληματικός. Αν για παράδειγμα ο δείκτης νοημοσύνης ενός πλάσματος διαπιστώνεται από την ικανότητά του να ανταπεξέρχεται και να διαχειρίζεται τις προκλήσεις του περιβάλλοντός του, τότε οι ιοί, τα μικρόβια και τα βακτηρίδια που ζουν γύρω μας, στον αέρα στο έδαφος και στο νερό, είναι πολύ πιο έξυπνα από τους περισσότερους ανθρώπους με τους οποίους συναναστρεφόμαστε καθημερινά. Η επιστήμη της κυβερνητικής ισχυρίζεται εξάλλου ότι η νοημοσύνη διαμορφώνεται από τη δομή του φορέα μέσα στον οποίο αναπτύσσεται πράγμα που μας φέρνει αντιμέτωπους με ένα ακόμα ενδιαφέρον ερώτημα: Συλλογικοί οργανισμοί όπως είναι για παράδειγμα τα μελίσσια, οι τερμίτες και τα μερμήγκια,  οι οποίοι έχουν προσαρμοστεί με πολύ μεγάλη επιτυχία στο περιβάλλον τους και κατασκευάζουν περίπλοκες φωλιές ακολουθώντας αρχές της μηχανικής και της βιοκλιματικής τεχνολογίας που πολύ πρόσφατα έγιναν κατανοητές από την ανθρωπότητα, είναι ευφυείς; Ακόμα και αν ισχυριστούμε ότι λειτουργούν «από ένστικτο» (μια λέξη που δεν σημαίνει και πολλά πράγματα μια και δεν ξέρουμε σχεδόν τίποτα ως προς το τι είναι το «ένστικτο» και πως γίνεται να εμπεριέχει έναν τέτοιο τεράστιο πλούτο πληροφοριών) ποιος μπορεί να αμφισβητήσει τα αξιοθαύμαστα επιτεύγματα τέτοιων οργανισμών-gestalt; Συμπερασματικά, μια εξωγήινη, αλλά και γιατί όχι, μια γήινη νοημοσύνη μπορεί να έχει τόσο παράξενα χαρακτηριστικά και τρόπους αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον της που να μην μπορούμε καν να την αναγνωρίσουμε ως τέτοια. Για παράδειγμα, οι μέλισσες ονειρεύονται; 

Όλα τα παραπάνω ερωτήματα μας οδηγούν στην εντελώς άβολη διαπίστωση ότι εφόσον δεν μπορούμε να κρίνουμε ποια περιβάλλοντα είναι απαγορευτικά για τη ζωή, αλλά και εφόσον δεν μπορούμε καν να προσδιορίσουμε τι είναι η ζωή και η νοημοσύνη,  το σύμπαν γύρω από τη Γη ενδέχεται να βρίθει από ζωντανούς οργανισμούς και διάνοιες που οι μορφές και οι εκδηλώσεις τους είναι εντελώς ασύλληπτες για τις δικές μας περιορισμένες αισθήσεις και αντιλήψεις. Μπορεί να βρισκόμαστε στο κέντρο κάποιου γαλαξιακού κόμβου επικοινωνιών και συγκοινωνιών για τον οποίο δεν γνωρίζουμε απολύτως τίποτα, με την ίδια λογική που οι κάτοικοι μιας μυρμηγκοφωλιάς δεν γνωρίζουν ότι ζουν στο διάζωμα ενός αυτοκινητόδρομου με πολλές λωρίδες κυκλοφορίας. Και αν όντως μας έχουν επισκεφτεί ή μας επισκέπτονται σε τακτά χρονικά διαστήματα εξωγήινες διάνοιες, μπορεί απλά  να είμαστε εντελώς ανίκανοι να τις αντιληφθούμε. Εξάλλου, μια τεχνολογία που θα είναι τόσο ανεπτυγμένη ώστε να γεφυρώνει τις αποστάσεις ανάμεσα στα άστρα δεν θα διαφέρει σε τίποτα από τη μαγεία στα μάτια ενός σύγχρονου ανθρώπου, όπως είχε πει ο Άρθουρ Κλάρκ, εκείνος ο σπουδαίος επιστήμονας και συγγραφέας βιβλίων επιστημονικής φαντασίας. Υπάρχει επίσης η πολύ μεγάλη πιθανότητα οι υποτιθέμενοι εξωγήινοι να αδιαφορούν εντελώς για τις δικές μας μηδαμινές υπάρξεις, με τον ίδιο τρόπο που οι περισσότεροι επισκέπτες ενός όμορφου αγρού  αδιαφορούν εντελώς για τα έντομα που ζουν ανάμεσα στα λουλούδια του. Αν όντως υπάρχουν εκεί έξω φυλές και διάνοιες που διασχίζουν το διαστρικό χώρο, κατά πάσα πιθανότητα έχουν περάσει και από εδώ. Αυτή η τελευταία υπόθεση δεν είναι και τόσο απίθανη όσο φαίνεται αρχικά. Στο κάτω-κάτω, σε όλες τις παραδόσεις της ανθρωπότητας υπάρχουν ισχυρισμοί για αλληλεπιδράσεις με διάνοιες μη ανθρώπινες και για τόπους που είναι «στοιχειωμένοι» που ανήκουν σε «κάποιους άλλους» και όπου η πραγματικότητα συμπεριφέρεται παράξενα.

Αν λοιπόν κάποιοι «ξένοι» βρίσκονται ήδη  εδώ, μάλλον δεν θα χρησιμοποιούν μεταλλικά σκάφη, κράνη και ακτινομπίστολα. Και ίσως οι δραστηριότητές τους να γίνονται αισθητές με τρόπους πολύ πιο ανεπαίσθητους και παράξενους από ότι θα περίμενε ένας αφελής κάτοικος των σύγχρονων μεγαλουπόλεων: Ίσως μέσα από την παράξενη «ατμόσφαιρα» και «επιρροή» που ασκεί ένας συγκεκριμένος τόπος, ίσως από τα ποσοστά διανοητικών διαταραχών που βασανίζουν τους ανθρώπους που ζουν εκεί κοντά, ίσως από τη συχνότητα κάποιων αλλόκοτων ονείρων που επισκέπτονται αυτούς που ασχολούνται με τέτοιου είδους ζητήματα, ίσως από ένα ασυνήθιστο μετερεωλογικό μοτίβο ή από κάποιες αναπάντεχες μυρωδιές και ήχους που συσχετίζονται με τόπους που για κάποιο λόγο καλό πιστεύεται ότι καλό είναι να αποφεύγονται…..

Έρικ Σμυρναίος