Το αναμενόμενο Disclosure του Πενταγώνου

Την Παρασκευή 8 Μαΐου, από τις 9.40 το πρωί (ώρα Νέας Υόρκης), ο ιστότοπος του Υπουργείου Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών έθεσε στη διάθεση του κοινού μια σελίδα με τίτλο «UFO», από την οποία είναι δυνατό να προβληθούν και να μεταφορτωθούν οι πρώτες 161 υποθέσεις, κατόπιν αιτήματος του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και στο πλαίσιο της γενικότερης δέσμευσης για διαφάνεια και πρόσβαση στα δημόσια αρχεία που αφορούν διάφορα μυστήρια (δολοφονία Κένεντι, αρχεία Έπσταϊν κ.λπ.).

Πρόκειται για έγγραφα (μερικές φορές εκτενή, άλλες φορές εξαιρετικά συνοπτικά) που συνοδεύονται από μια σύντομη περιγραφική κάρτα και, σε πολλές περιπτώσεις αλλά όχι σε όλες, από ένδειξη του τόπου και της ημερομηνίας στην οποία αναφέρεται το γεγονός. Τα έγγραφα προέρχονται όχι τόσο από τις ένοπλες δυνάμεις όσο από διάφορους φορείς ή υπηρεσίες της δημόσιας διοίκησης (Υπουργείο Εξωτερικών, Υπουργείο Άμυνας, FBI, NASA).

Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην εισαγωγική σελίδα, το Υπουργείο Άμυνας επιβλέπει ένα ευρύ πρόγραμμα ανεύρεσης, εξέτασης, ταυτοποίησης, αποχαρακτηρισμού και δημοσίευσης σχετικά με μη ταυτοποιημένες αναφορές UAP ή ιστορική τεκμηρίωση που βρίσκεται στην κατοχή των διαφόρων κλάδων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, με τη διευκρίνιση ότι ως «ανεξιχνίαστες» υποθέσεις νοούνται εκείνες για τις οποίες η δημόσια διοίκηση δεν μπόρεσε να προσδιορίσει τη φύση των παρατηρούμενων φαινομένων («για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων η έλλειψη επαρκών δεδομένων»). Μιλάμε για μια άνευ προηγουμένου προσπάθεια, η οποία εμπλέκει δεκάδες φορείς και την εξέταση εκατομμυρίων εγγράφων που καλύπτουν πολλές δεκαετίες, και επομένως αυτή είναι μόνο μια πρώτη μερική δημοσιοποίηση, η οποία θα συνεχιστεί στο μέλλον.

Η υλοποίηση της δημοσιοποίησης, που είχε ανακοινωθεί επανειλημμένα, προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις, πέρα από την αναμενόμενη και ευρεία κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης. Συγκεκριμένα, οι υποστηρικτές της «αποκάλυψης» (που δυστυχώς συχνά νοείται ως «αποκάλυψη» παρά ως «αποχαρακτηρισμός») χωρίστηκαν μεταξύ εκείνων που εκφράζουν ενθουσιασμό για αυτή την «αλλαγή παραδείγματος» και εκείνων που ήδη υποψιάζονται ότι πρόκειται απλώς για παραπλάνηση, περιορισμένη σε μη ενοχοποιητική τεκμηρίωση.

Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται ακριβώς για μια «πρώτη φορά»: ήδη πριν από εξήντα χρόνια οι αμερικανικές στρατιωτικές αρχές ξεκίνησαν μια διαδικασία με στόχο να απαλλαγούν από το θέμα των UFO στα μάτια του κοινού: πρώτα με την ανάθεση μιας τριετούς επιστημονικής μελέτης σε ένα πανεπιστήμιο (Colorado), στη συνέχεια με το κλείσιμο του γραφείου που (εντός της υπηρεσίας πληροφοριών της Πολεμικής Αεροπορίας) από το 1947 είχε αναλάβει τη συλλογή και ανάλυση των θεάσεων UFO (Project Blue Book), και τέλος με τη δημόσια διάθεση ολόκληρου του αρχείου του (εκατοντάδες χιλιάδες σελίδες σχετικά με πάνω από 12.000 περιπτώσεις) στα Εθνικά Αρχεία.

Όχι ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είχαν σταματήσει να ασχολούνται με τις αναφορές: τουλάχιστον εκείνες που αφορούσαν στρατιωτικό προσωπικό ή εξοπλισμό συνέχισαν προφανώς να συλλέγονται και να αναλύονται, στο πλαίσιο των θεσμικών καθηκόντων της Άμυνας. Και για πάνω από πενήντα χρόνια, οι πολιτικοί μελετητές αναζητούσαν και συχνά πετύχαιναν τη δημοσιοποίηση εγγράφων σχετικά με αυτές τις δραστηριότητες, βάσει της νομοθεσίας για την ελευθερία της πληροφόρησης (Freedom of Information Act).

Τον Δεκέμβριο του 2017, ωστόσο, σημειώθηκε μια στροφή: μετά από ένα εντυπωσιακό ερευνητικό άρθρο που δημοσιεύθηκε στους New York Times, δημιουργήθηκε ένα «φαινόμενο χιονοστιβάδας» που έφερε το θέμα των UFO (που μετονομάστηκε σε UAP) στο επίκεντρο της προσοχής των μέσων μαζικής ενημέρωσης, του κοινού, του πολιτικού διαλόγου και ακόμη και ενός ορισμένου ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος, όπως έχουμε αναφέρει επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια. Ήδη το 2020, οι πολιτικές πιέσεις οδήγησαν το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας να επαναλειτουργήσει ένα γραφείο επιφορτισμένο, μεταξύ άλλων, με τη συγκέντρωση και ανάλυση των αναφορών από δημόσιους υπαλλήλους, καθώς και με την ανεύρεση της τεκμηρίωσης που ήταν διάσπαρτη στους διάφορους φορείς της δημόσιας διοίκησης: αυτό που σήμερα ονομάζεται AARO (All-domain Anomaly Resolution Office), το οποίο, ωστόσο, δεν αντικαθίσταται από τη νέα πρωτοβουλία, σε τέτοιο βαθμό ώστε η ίδια ιστοσελίδα να παραπέμπει στον ιστότοπο του AARO.

Η εξέταση του υλικού που μόλις δημοσιεύθηκε, καθώς και αυτού που θα ακολουθήσει, από τους πολιτικούς μελετητές έχει μόλις ξεκινήσει. Από μια πρώτη ματιά υπάρχει ένας μικρός σχετικά αριθμός περιπτώσεων από τη Μέση Ανατολή και από μερικές ευρωπαϊκές χώρες, ενώ κατά περίεργο τρόπο δεν φαίνεται να υπάρχουν αναφορές που έχουν συλλεχθεί ή φτάσει από την Ιταλία (ενώ τουλάχιστον μία είχε δημοσιευτεί από την AARO). Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, στα δημοσιευμένα αρχεία υπάρχουν 5 ελληνικές παρατηρήσεις. Αυτό είναι εξαιρετικά περίεργο αν αναλογιστούμε τον μικρό αριθμό αναφορών πάνω από τον ελληνικό χώρο (κοιτάξτε GRUFON Platform). Μια πιθανή εξήγηση βέβαια μπορεί να είναι ότι το κυρίως κομμάτι των αναφορών της AARO για εκείνη τη χρονική περίοδο προήλθε από τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Οι 5 ελληνικές περιπτώσεις βρίσκονται στις σελίδες 5, 6, 9 και 10 των δημοσιευμένων εγγράφων και αναφέρονται στο 2023, όπου σύμφωνα με την ελληνική βάση δεδομένων υπήρξαν 6 παρατηρήσεις, εκ των οποίων 2 εξηγήσιμες (IFO). Οι 2 τελευταίες δείχνουν ένα αντικείμενο μη ορατό, αλλά αναγνωρίσιμο μέσω ενός υπέρυθρου αισθητήρα. Να σημειωθεί ότι τα αντικείμενα δεν δείχνουν κάποια οριακή συμπεριφορά· η ταχύτητά τους και η κίνησή τους είναι σε συμβατικά πλαίσια.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε αντίθεση με όλα όσα έχουν δημοσιευτεί επίσημα τα τελευταία χρόνια, τα οποία φαίνονταν να αποφεύγουν την παλιά ονομασία «μη αναγνωρισμένα ιπτάμενα αντικείμενα» για να την αντικαταστήσουν με την πιο ουδέτερη «μη αναγνωρισμένα αεροπορικά φαινόμενα» (και στη συνέχεια «ανώμαλα φαινόμενα»), αυτή η νέα ιστοσελίδα επαναφέρει και χρησιμοποιεί το ιστορικό ακρωνύμιο UFO.