Mr L.
Από το UFO στο UAP: τι αλλάζει και τι όχι
Από Grufon Team
16/01/2026 - 7 λεπτά ανάγνωση
Η σύγχυση δεν είναι στο φαινόμενο αλλά στη λέξη ≠
Τα τελευταία χρόνια, ο όρος UAP (Unidentified Anomalous Phenomena) έχει αρχίσει να αντικαθιστά τον ιστορικά καθιερωμένο όρο UFO (Unidentified Flying Object) σε επίσημα έγγραφα, στρατιωτικές αναφορές και επιστημονικές συζητήσεις¹. Η αλλαγή αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιπαραθέσεις, καθώς συχνά παρουσιάζεται ως ουσιαστική επιστημονική μετατόπιση και όχι ως αλλαγή πλαισίου και ορολογίας. Η σύγχυση εντείνεται από το γεγονός ότι οι δύο όροι χρησιμοποιούνται πολλές φορές εναλλακτικά χωρίς σαφή ορισμό, δημιουργώντας την εντύπωση ότι πρόκειται για διαφορετικά φαινόμενα².
Πρόκειται για επιστημονική εξέλιξη ή για επικοινωνιακή αναδιατύπωση; Η απάντηση δεν είναι μονοδιάστατη.
UFO ⊙
Ο όρος UFO εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1950 και περιγράφει οποιοδήποτε ιπτάμενο αντικείμενο δεν μπορεί να ταυτοποιηθεί τη στιγμή της παρατήρησής του. Ως ορισμός, παραμένει απολύτως ακριβής και περιγραφικός. Δεν υπονοεί εξωγήινη προέλευση, ούτε κάποια συγκεκριμένη ερμηνεία³.
Ωστόσο, μέσα στις δεκαετίες, ο όρος UFO φορτίστηκε έντονα με την ποπ κουλτούρα, με σενάρια επιστημονικής φαντασίας και με κοινωνικό αλλα και ακαδημαϊκό στίγμα.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η σοβαρή έρευνα να αποθαρρύνεται και οι επιστήμονες να αποφεύγουν δημόσια τη χρήση του όρου, όχι μόνο λόγω ανακρίβειας, αλλά λόγω αντίληψης.
UAP ◇
Ο όρος UAP εισήχθη για να καλύψει ένα ευρύτερο φάσμα φαινομένων. Περιλαμβάνει εναέριες ανωμαλίες, υποθαλάσσια φαινόμενα, διαστημικές ή ατμοσφαιρικές παρατηρήσεις και φαινόμενα που καταγράφονται από αισθητήρες χωρίς οπτική επιβεβαίωση⁴ (π.χ. στα πλαίσια διεθνών προγραμμάτων παρατήρησης ή αναφορών ασφάλειας πτήσεων).
Η λέξη phenomena μετατοπίζει τη συζήτηση από το "τι είναι" στο "τι παρατηρείται", εστιάζοντας στα δεδομένα και τις μετρήσεις.
Αυτό καθιστά τον όρο συμβατό με την επιστημονική μεθοδολογία και λιγότερο ευάλωτο σε γελοιοποίηση.
Το ίδιο άγνωστο, διαφορετική ορολογία ≡
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Federal Aviation Administration (FAA) έχει εντάξει τις αναφορές UAP στις διαδικασίες ασφάλειας πτήσεων, αντιμετωπίζοντάς τες ως πιθανά ζητήματα αεροναυτιλιακού κινδύνου, παρόμοια με άλλα μη αναμενόμενα φαινόμενα στον εναέριο χώρο⁵. Παράλληλα, το Υπουργείο Άμυνας έχει συστήσει το All-domain Anomaly Resolution Office (AARO), το οποίο συλλέγει, αναλύει και δημοσιεύει ετήσιες εκθέσεις βασισμένες σε δεδομένα από στρατιωτικούς και πολιτικούς αισθητήρες⁶.
Σε επιστημονικό επίπεδο, η NASA έχει συστήσει ανεξάρτητη επιστημονική ομάδα μελέτης για τα UAP διευκρινίζοντας ρητά ότι ο όρος αφορά μη επαρκώς εξηγημένες παρατηρήσεις και όχι αποδείξεις συγκεκριμένης προέλευσης⁷. Η προσέγγιση αυτή ευθυγραμμίζεται με τις βασικές αρχές της επιστημονικής μεθόδου: παρατήρηση, συλλογή δεδομένων, αξιολόγηση και επαναληψιμότητα⁷.
Παρά τη διαφορετική ορολογία, UFO και UAP περιγράφουν το ίδιο θεμελιώδες πρόβλημα δλδ παρατηρήσεις που δεν μπορούν να εξηγηθούν με τις διαθέσιμες γνώσεις και τα υπάρχοντα δεδομένα⁸.
-
Το UFO είναι όρος ιστορικής παρατήρησης
-
Το UAP είναι όρος σύγχρονης διαχείρισης
Η αντικατάσταση του ενός από το άλλο αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο οι θεσμοί επιχειρούν να το εντάξουν σε ένα αποδεκτό ερευνητικό πλαίσιο.
Επίσημη θέση της ΕΡΕΝΖΩ για τους όρους UAP & UFO ≠↩︎
Η ΕΡΕΝΖΩ αναγνωρίζει ότι ο όρος UAP έχει υιοθετηθεί τα τελευταία χρόνια σε θεσμικό και ερευνητικό επίπεδο επειδή κρίθηκε επικοινωνιακά και κοινωνικά επιβαρυμένος.
Και οι δύο όροι είναι περιγραφικά ακριβείς και επιστημονικά θεμιτοί, εφόσον χρησιμοποιούνται με σαφήνεια και τεκμηρίωση. Ο όρος UFO διατηρεί την ιστορική και εννοιολογική του αξία, ενώ ο όρος UAP διευρύνει το πεδίο αναφοράς σε φαινόμενα που καταγράφονται σε πολλαπλά περιβάλλοντα και με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα.
Η ΕΡΕΝΖΩ θεωρεί ότι η ουσία του ζητήματος δεν έγκειται στην ονοματολογία, αλλά στην ανάγκη για απαλλαγμένη από στίγμα, προκατάληψη και φόβο επιστημονική έρευνα. Η μελέτη αγνώστων ή μη επαρκώς κατανοητών φαινομένων αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της επιστημονικής προόδου και δεν μπορεί να περιορίζεται από κοινωνικές και επικοινωνιακές συμβάσεις.
Η πραγματική πρόκληση για την επιστημονική κοινότητα και τους θεσμούς είναι αν θα επιλέξουν να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο με ανοιχτό πνεύμα και μεθοδολογική αυστηρότητα, επιτρέποντας την ελεύθερη διερεύνηση όλων των δεδομένων που δεν έχουν ακόμη επαρκώς ερμηνευθεί. ___
-
NASA, NASA Unidentified Anomalous Phenomena - https://science.nasa.gov/uap
-
UAP Coalition Nederland - https://uapcoalitienederland.nl/en/the-difference-between-ufos-and-uap/
-
Wikipedia: Unidentified flying object – https://en.wikipedia.org/wiki/Unidentified_flying_object
-
NASA Unidentified Anomalous Phenomena FAQ – https://science.nasa.gov/uap/faqs/
-
Federal Aviation Administration (FAA) Aviation Safety Reporting & handling of Unidentified / Anomalous Phenomena -
https://www.faa.gov -
U.S. Department of Defense – All-domain Anomaly Resolution Office (AARO) Annual Reports on Unidentified Anomalous Phenomena - https://www.aaro.mil
-
NASA – Independent Study Team (2024) - https://www.nasa.gov/general/nasa-announces-unidentified-aerial-phenomena-study-team-members/
-
Kevin H. Knuth et al. (2025), The New Science of Unidentified Aerospace Undersea Phenomena (UAP) - https://arxiv.org/abs/2502.06794
